Günümüzde tedarikçi problemleri, işletmelerin tedarik zincirlerinde güvenilirliği ve kalitesini sürdürmeye çalışırken karşılaştıkları zorluklardan biridir. İşletmeler, tedarikçileri belirlerken, maliyetleri ile tedarikçilerin kalitesi ve güvenilirliği arasındaki dengeyi sağlamaya çalışırlar. Doğru seçim yapamamak ya da oluşan problemleri zamanında çözememek, işletmelerin başarısını kötü yönde etkiler.
Tedarikçi Problemleri Belirlenmesi
Tedarikçi problemleri genellikle şöyle karşımıza çıkar:
- Yanlış ürün gönderme
- Zamanında teslim etmeme
- Fonksiyonel ya da görsel ürün problemleri ile ürün gönderme
- Satınalma ile işbirliğinin yetersizliği
Bu problemlerin firmalarda gördüğümüz etkileri ise:
- Uzayan işlem süreleri
- Yeniden işçilik maliyetleri
- Üretim planında aksamalar
- Acil üretilmesi gereken ürünler
- İşletmede eksik ya da fazla stok malzemeler
Tedarikçilerin yanlış ürün tedarik etmesi ya da zamanında teslimat yapmaması, işletmenin müşteri memnuniyetini ve itibarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle tedarikçi güvenilirliği önemlidir.
Her ne kadar tedarikçi problemleri ortak gibi görünse de her firmanın odaklanması gereken noktalar birbirinden farklıdır.
Tedarikçi Problemlerinin Çözülmesi
Tedarikçi ile firma arasındaki ilişki düşünüldüğünde karşımıza sistem oluşturulması gereken 3 karar noktası çıkar.
- Tedarikçi seçimi
- Tedarikçi ile çalışılmaya başladığında ilk dönem performansı
- Uzun dönemli çalışma süresince taleplere verilen reaksiyonlar ve esneklik
Tedarikçi Seçimi
Bir firma tedarikçi problemlerini çözmek için öncelikle tedarikçi seçiminde dikkatli olmalıdır. Tedarikçi seçiminde dikkat edilmesi gereken kriterler her firma özelinde belirlenmelidir. Ancak temelde olması gereken birkaç kriteri şöyle sıralayabiliriz:
- Kalite yeterliliği: Ürün ve proses kalitesini nasıl garanti altına alıyor? Geçmiş dönem ölçümlerini ve sonuçlarını paylaşabiliyor mu?
- Kapasite yeterliliği: Mevcutta sahip olduğu müşterilere ayırdığı kapasite ve size ayıracağı kapasiteyi gösterebiliyor mu?
- Teslimat performansı: Bu performans da kapasite yeterliliği ile doğru orantılı. Kapasitesi sizin istediğiniz miktarı karşılayacak durumda ve olası talep artışlarınıza cevap verebilecek esneklikte olup olmaması, teslimat performansında belirleyici olacaktır.
- Ürettiği ürünlerin teslim süresi: Ürünlerin siparişinden teslimine kadar geçen sürenin ne kadar olduğunu size altı dolu bir hesaplama ile anlatabiliyor mu?
- Lojistik yeterliliği: Nakliye tedarikçiye mi firmaya mı ait olacak? Herhangi bir aksaklık olduğunda tedarikçi sürece ne kadar dahil olabilir?
Tedarikçi seçimi – Dall-e uygulamasından resim
Tedarikçi ile çalışmaya başladığında ilk dönem performansı
Tedarikçi seçiminde sıraladığımız kriterleri çalışmaya başladıktan sonra ölçtüğümüz dönem… Bu dönemde yukarıda bahsettiğimiz 5 kriterle ilgili olarak çok iyi, iyi ve kötü olarak tanımlayabileceğimiz alanları belirleyebilmemiz gerekiyor. Bunun için de performans göstergeleri belirlemeliyiz.
Göstergelerimiz şunlar olabilir:
- Ürün ve proses kalitesi için: Giriş kontrolde tespit edilen hatalı ürün oranı, tekrarlayan hata oranı, hatalı ürün nedeniyle üretim kayıp zamanları
- Kapasite yeterliliği: İş başlangıcında taahhüt ettiği üretim rakamları/gerçekleşen üretim rakamları oranı
- Teslimat performansı için: Belirlenen dönem içinde zamanında ve istenilen kalitede gerçekleştirilen sevkiyat oranı
- Teslim süresi: Ürün teslim süresine uyum oranı
- Lojistik yeterliliği: Acil sevkiyat gerektiği durumlardaki reaksiyon hızı
Uzun dönemli çalışma süresince taleplere verilen reaksiyonlar ve esneklik
Çalışmaya başlandığı ilk dönem performansındaki tüm göstergeler, uzun vadede de takip edilmelidir. Çünkü tedarikçinin gerçek performansını gösterecek olan, çalıştığımız süre boyunca ölçeceğimiz bu göstergelerdir. Bunları analiz eder, doğru yorumlarsak hem tedarikçinin gelişimine katkı sağlarız hem de kendi iç süreçlerimizde daha iyi sonuçlar elde ederiz.
Tabi ki bu süreçte tedarikçinizin ne kadar konuya dahil olmak ve firmasını geliştirmek istediği de önem kazanıyor. Siz ne kadar analiz yapıp iyileştirme çalışmalarına hız vermek isterseniz isteyin, tedarikçiniz iyileştirmeye istekli olmadıktan sonra atılan tüm adımlar sonuçsuz kalır.
“Derya ne kadar engin olursa olsun, herkes kendi kabı kadar su alır…”
Hacı Bektaş Veli
İşte tam da bu sebeple iyileştirmeye isteklilik de, tedarikçi seçiminde ve çalışma dönemi boyunca tedarikçi performansında belirleyici göstergelerden biri olabilir.
Tedarikçi Problemlerinde Çözüm
Tedarikçi problemlerini çözmek, işletmelerin ürün kalitesini, müşteri memnuniyetini ve başarısını sürdürmesi için önemlidir. O halde tedarikçi problemlerini çözmek için özetle şunlara dikkat etmeliyiz:
- Tedarikçileri seçerken kriterler
- Üretim sahasındaki malzeme kalitesizliği nedeniyle oluşan kayıplar
- Tedarikçilerin zamanında teslim etme oranları
- Ürün kalitesini garanti altına alma
- Tedarikçiler ile işbirliğini iyileştirmeye yönelik girişimler
İç ve dış lojistiğin düzenleme performansımız tedarikçinin güvenilirliği ile yakından ilişkili. İç ve dış lojistiğin düzenlenmesi konusunda yapılacakları da içeren Lojistikte Nasıl Yalınlaşırız blog yazımıza da buradan ulaşabilirsiniz.
Youtube ve Instagram’da paylaşımlarımızı takip etmek isterseniz linkler şöyle:
Youtube: www.youtube.com/YalinDunya